FCL mi, LCL mi? Forwarder Satışçısının Asıl Sorusu
Bir müşteri forwarder firmasını aradığında çoğu zaman beklentisi basittir:
“Yükümü nasıl ve ne kadara gönderebilirim?”
Ancak forwarder satış ekibi açısından doğru teklif yalnızca bir navlun fiyatı paylaşmak değildir. Öncelikle müşterinin yük yapısını anlayarak FCL mi, LCL mi daha uygun olabilir? sorusunu değerlendirmek gerekir.
FCL (Full Container Load), tek bir göndericinin bir konteyneri kullanması anlamına gelir. LCL (Less than Container Load) ise farklı göndericilerin yüklerinin aynı konteyner alanını paylaşmasıdır.
Bu nedenle müşteriye doğru öneriyi yapmak için yalnızca “kaç CBM?” sorusu yeterli değildir. Hacim, ağırlık, yükün özellikleri, teslimat süresi, elleçleme ihtiyacı, rota ve toplam maliyet birlikte değerlendirilmelidir.
FCL Nedir?
FCL, Full Container Load ifadesinin kısaltmasıdır.
Bu modelde konteyner tek bir göndericiye tahsis edilir. Önemli bir nokta ise FCL için konteynerin fiziksel olarak yüzde 100 doldurulmasının zorunlu olmamasıdır. Esas konu, konteynerin tek gönderici tarafından kullanılmasıdır.
Örneğin müşterinizin:
- 20'lik konteyner için yüksek miktarda yükü varsa,
- yükü hassas veya yüksek değerliyse,
- daha az elleçleme istiyorsa,
- transit süre konusunda daha hassassa,
FCL seçeneği değerlendirmeye alınabilir.
FCL'de müşterinin ödediği ücret genel olarak konteyner bazında değerlendirilir. Bu nedenle yük hacmi büyüdükçe konteynerin tamamını kullanmak ekonomik açıdan daha anlamlı hale gelebilir. Ancak kesin karar her zaman güncel rota, navlun, lokal masraflar ve yük özelliklerine göre verilmelidir.
Navlun Teklifi Hazırlama Süresi İle Öğrenmek İstedikleriniz İçin Buraya Tıklayabilirsiniz.
LCL Nedir?
LCL, Less than Container Load yani konteyneri tamamen doldurmayan yüklerin parsiyel olarak taşınmasıdır.
LCL modelinde farklı müşterilerin yükleri aynı konteyner içerisinde konsolide edilir. Gönderici yalnızca kullandığı alan için ödeme yapar. LCL fiyatlandırmasında hacim ve ağırlık gibi faktörler önem taşır.
Örneğin müşterinizin:
- birkaç paletlik yükü varsa,
- düzenli fakat küçük hacimli sevkiyatları bulunuyorsa,
- bir konteyneri dolduracak kadar malı yoksa,
- stokları bekletmeden daha küçük partiler halinde sevkiyat yapmak istiyorsa,
LCL değerlendirilebilir.
Ancak LCL'nin yalnızca “küçük yük” anlamına geldiğini düşünmek de doğru değildir. Müşterinin toplam lojistik ihtiyacı değerlendirilmelidir.
FCL ve LCL Arasındaki Temel Farklar
| Kriter | FCL | LCL |
|---|---|---|
| Konteyner kullanımı | Tek gönderici | Birden fazla gönderici |
| Fiyatlama | Genellikle konteyner bazlı | Genellikle hacim/ağırlık bazlı |
| Küçük yükler | Her zaman ekonomik olmayabilir | Daha uygun olabilir |
| Büyük hacimli yük | Genellikle daha anlamlı | Maliyet hızla artabilir |
| Elleçleme | Daha az aktarma/elleçleme | Konsolidasyon ve dekonsolidasyon bulunabilir |
| Transit süre | Genellikle daha öngörülebilir olabilir | Konsolidasyon nedeniyle daha uzun olabilir |
| Esneklik | Konteyner bazlı | Küçük partiler için daha esnek |
| Kullanım | Yüksek hacimli sevkiyatlar | Daha küçük hacimli sevkiyatlar |
Maersk ve DHL'in güncel açıklamalarında da FCL'nin tek göndericiye ait konteyner kullanımı, LCL'nin ise konteyner alanının farklı göndericiler arasında paylaşılması üzerine kurulduğu belirtiliyor. LCL'de konsolidasyon ve dekonsolidasyon süreçleri nedeniyle transit sürenin FCL'ye göre uzayabileceği de belirtiliyor.
Müşteriye FCL mi LCL mi Önerirken Sorulması Gereken 7 Soru
Forwarder satışçısının müşteriye doğrudan:
“FCL yapalım.”
veya
“LCL daha uygun.”
demeden önce doğru soruları sorması gerekir.
1. Yükünüzün toplam hacmi nedir?
İlk soru CBM olmalıdır.
Müşterinin yükünün kaç metreküp olduğu, FCL ve LCL karşılaştırmasının temel noktalarından biridir.
Ancak yalnızca CBM değerine bakarak karar vermek yeterli değildir.
Örneğin aynı hacme sahip iki yükün:
- ağırlıkları,
- istiflenebilirlikleri,
- ürün türleri,
- ambalajları,
- teslimat süreleri
birbirinden tamamen farklı olabilir.
2. Yükün toplam ağırlığı nedir?
Özellikle LCL tekliflerinde hacim ve ağırlık birlikte değerlendirilmelidir.
LCL fiyatlamasında ücretlendirme yapısı taşıyıcıya ve hatta göre değişebilir. Bazı tarifelerde ağırlık veya hacimden ücretlendirmeye esas olan değer kullanılabilir. DHL'in LCL açıklamasında da ağırlığın metrik ton, hacmin ise CBM üzerinden değerlendirildiği ve ücretlendirmede bunlardan yüksek olanın esas alınabildiği belirtiliyor.
Bu nedenle satışçı:
“Kaç CBM?”
sorusunun yanında mutlaka:
“Toplam kaç kilogram?”
sorusunu da sormalıdır.
3. Yük ne kadar acil?
Müşterinin yükü ne zaman teslim almak istediği FCL-LCL kararında önemli bir değişkendir.
LCL gönderilerinde yüklerin konsolide edilmesi ve varışta ayrıştırılması gerektiğinden ek operasyon adımları oluşabilir. Bu nedenle zaman hassasiyeti olan müşterilerde transit süre ve servis programı ayrıca değerlendirilmelidir.
Satış görüşmesinde şu soruyu doğrudan sormak faydalıdır:
“Bu yükün teslimatında sizin için kritik olan tarih nedir?”
Çünkü müşteri için en düşük fiyat değil, belirli bir tarihte teslimat daha önemli olabilir.
4. Yük Hassas mı, Yüksek Değerli mi?
Her yük yalnızca hacim üzerinden değerlendirilmemelidir.
Örneğin müşterinin yükü:
- hassas,
- yüksek değerli,
- kolay zarar görebilen,
- özel elleçleme gerektiren
bir ürün olabilir.
FCL'de yük tek göndericinin konteynerinde tutulduğu için konsolidasyon kaynaklı ek elleçleme ihtiyacı LCL'ye kıyasla farklı olabilir. Maersk de FCL'nin daha az temas noktası ve konteynerin mühürlü kalması gibi özelliklerini öne çıkarıyor.
Bu nedenle satışçı mutlaka:
“Ürününüzün özel bir taşıma veya elleçleme gereksinimi var mı?”
diye sormalıdır.
5. Sevkiyat Tek Seferlik mi, Düzenli mi?
Müşteri yalnızca bir defa 4–5 CBM yük gönderecek olabilir.
Başka bir müşteri ise her hafta benzer hacimde yük gönderebilir.
Bu iki müşteri için aynı önerinin verilmesi doğru olmayabilir.
Düzenli küçük sevkiyatlarda LCL, müşterinin konteyner doldurmak için yük biriktirmesinin önüne geçebilir. Bu yaklaşım, daha küçük partilerle daha sık sevkiyat yapma esnekliği sağlayabilir.
Bu yüzden satış görüşmesinde:
“Bu sevkiyat tek seferlik mi, yoksa düzenli olarak devam edecek mi?”
sorusunu sormak önemlidir.
6. Toplam Maliyeti Hesapladınız mı?
FCL-LCL karşılaştırmasında en sık yapılan hatalardan biri yalnızca ana navlun fiyatına bakmaktır.
Oysa müşterinin gerçek maliyeti:
Navlun + lokal masraflar + elleçleme + diğer ilgili ücretler
şeklinde farklı kalemlerden oluşabilir.
Özellikle LCL faturalarında taşıma ücretlerinin yanında menşe ve varış tarafındaki lokal ücretler, yükleme/boşaltma ve diğer masraflar görülebilir. Bunların kapsamı, rotaya, hizmet sağlayıcıya ve işlem detaylarına göre değişir.
Bu nedenle müşteriye:
“LCL navlun şu kadar.”
demek yerine mümkün olduğunca toplam maliyet yapısını açıklamak daha sağlıklı bir satış yaklaşımıdır.
7. Incoterm Nedir?
Müşterinin kullandığı Incoterm de teklifin kapsamını anlamak açısından önemlidir.
Örneğin EXW, FCA, FOB, CIF, DAP veya DDP gibi farklı Incoterms kuralları tarafların maliyet, risk ve sorumluluklarının farklı şekilde paylaşılmasına neden olur.
Bu nedenle FCL veya LCL teklifi hazırlanırken:
“Hangi Incoterm ile çalışıyorsunuz?”
sorusu da satış görüşmesinin bir parçası olmalıdır.
Özellikle müşterinin “navlun ne kadar?” sorusuna doğrudan fiyat vermek yerine, hangi hizmetlerin fiyata dahil olduğunu netleştirmek teklif kalitesini artırır.
FCL mi LCL mi? Karar Verirken Sadece CBM'e Bakmayın
Pratikte şöyle bir düşünce hatasına düşülebilir:
“Yük küçükse LCL, büyükse FCL.”
Bu, başlangıç için basit bir yaklaşım olabilir ancak tek başına yeterli değildir.
Çünkü gerçek karar şu değişkenlerin birlikte değerlendirilmesiyle ortaya çıkar:
Hacim + ağırlık + yük tipi + teslim süresi + rota + elleçleme + Incoterm + toplam maliyet
Örneğin yüksek hacimli bir yük için FCL daha anlamlı olabilirken, bazı durumlarda konteynerin büyük bölümünü kullanmayan bir müşteri için LCL'nin toplam maliyeti daha uygun olabilir.
Tersine, yalnızca “yük küçük” diyerek LCL seçmek de doğru olmayabilir. Güncel navlun ve lokal masraflar FCL seçeneğini bazı hacimlerde rekabetçi hale getirebilir. Maersk de FCL-LCL maliyet karşılaştırmasının doğrudan yükün özelliklerine bağlı olduğunu belirtiyor.
Forwarder Satışçısı İçin Pratik FCL-LCL Karar Akışı
Satış görüşmesini şu sırayla ilerletebilirsiniz:
1. Yük nereden nereye gidiyor?
Origin → Destination
2. Kaç koli/palet var?
Yük adedi ve ambalaj türü.
3. Toplam CBM nedir?
Hacim bilgisi.
4. Toplam ağırlık nedir?
Kilogram/ton bilgisi.
5. Yükün özelliği nedir?
Genel kargo, hassas yük, tehlikeli madde vb.
6. Teslimat için hedef tarih nedir?
Transit süre beklentisi.
7. Incoterm nedir?
Satıcı ve alıcının sorumluluklarının anlaşılması.
8. Tek seferlik mi, düzenli mi?
Gelecekteki sevkiyat potansiyeli.
9. FCL ve LCL toplam maliyetlerini karşılaştırın.
Sadece ana navlunu değil, ilgili ek kalemleri de değerlendirin.
10. Müşteriye gerekçeli öneri sunun.
Örneğin:
“Yükünüz 8 CBM ve teslimat konusunda esnek olduğunuz için LCL seçeneğini değerlendirdik. Ancak lokal masraflar dahil toplam maliyette FCL ile aradaki farkı da kontrol ettik. Bu nedenle iki seçeneği birlikte sunuyoruz.”
Bu yaklaşım, müşteriye yalnızca fiyat göndermekten çok daha değerlidir.
FCL ve LCL Tekliflerini Quotarix'te Yönetmek
FCL ve LCL tekliflerinde çok sayıda değişken bulunması, satış ekibinin teklif sürecini Excel, WhatsApp veya farklı dosyalar arasında yürütmesini zorlaştırabilir.
Quotarix – Forwarder CRM ve Teklif Yönetimi, freight forwarder ve lojistik firmalarının satış süreçleri için geliştirilmiş bir CRM ve teklif yönetimi platformudur.
Platformda FCL, LCL ve hava yolu teklif şablonları bulunur. Ayrıca rota, konteyner tipi, transit süre, çoklu döviz ve forwarder'a özgü masraf kalemleri gibi bilgiler teklif sürecinde kullanılabilir.
Bu, satışçının müşteri talebini aldıktan sonra FCL ve LCL alternatiflerini daha düzenli şekilde hazırlamasına yardımcı olabilir.
Örneğin bir müşteri için:
Seçenek 1 → LCL
- 8 CBM
- Belirli rota
- Transit süre
- Navlun
- Lokal masraflar
Seçenek 2 → FCL
- 20' konteyner
- Aynı rota
- Transit süre
- Konteyner navlunu
- Lokal masraflar
şeklinde alternatif teklif oluşturulabilir.
Quotarix ayrıca müşteri görüşmeleri, rota geçmişi, notlar ve tekliflerin aynı müşteri kartında tutulmasını; tekliflerin durumlarının ve satış temsilcisi performansının takip edilmesini destekliyor.
Bu nedenle FCL mi LCL mi? sorusu yalnızca operasyonel bir karar değil, aynı zamanda doğru teklif yönetimi meselesidir.
Müşteriye FCL veya LCL Önerirken Kullanılabilecek 5 Soru
Satış ekibiniz için kısa bir checklist:
☐ Yük kaç CBM?
☐ Toplam ağırlık kaç kg?
☐ Yükün özellikleri ve elleçleme gereksinimleri neler?
☐ Teslimat için hedef tarih nedir?
☐ Incoterm ve toplam maliyet yapısı nedir?
Bunlara ek olarak:
☐ Sevkiyat tek seferlik mi?
☐ Düzenli sevkiyat olacak mı?
☐ FCL ve LCL alternatifleri karşılaştırıldı mı?
Sonuç: Doğru Teklif, Sadece En Düşük Fiyat Değildir
Forwarder satışçısının görevi müşteriye yalnızca bir navlun rakamı göndermek değildir.
Asıl değer, müşterinin ihtiyacını anlayarak uygun taşıma modelini gerekçesiyle birlikte sunabilmektir.
FCL veya LCL kararında:
- yük hacmi,
- ağırlık,
- ürün özellikleri,
- teslimat süresi,
- rota,
- elleçleme,
- Incoterm,
- lokal masraflar,
- toplam maliyet
birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle FCL ve LCL arasında fiyat farkının yakın olduğu durumlarda, müşteriye iki seçeneğin toplam maliyetini ve operasyonel farklarını birlikte göstermek daha sağlıklı bir teklif süreci oluşturabilir.
Forwarder satış ekipleri için bu süreci daha merkezi yönetmek isteyenler, Quotarix ücretsiz demo üzerinden FCL/LCL teklif şablonları, müşteri hafızası ve teklif takip özelliklerini inceleyebilir. Quotarix'in sitesinde 14 günlük ücretsiz deneme ve kredi kartı gerektirmeyen demo seçeneği de belirtiliyor.
Sık Sorulan Sorular
FCL mi LCL mi daha ucuzdur?
Tek bir cevap yoktur. Maliyet; yükün hacmi, ağırlığı, rota, güncel navlunlar, lokal masraflar ve diğer hizmet kalemlerine bağlıdır. Küçük yüklerde LCL avantajlı olabilirken, yük konteyner alanının büyük bölümünü kullandığında FCL daha ekonomik hale gelebilir.
LCL kaç CBM için uygundur?
Tek bir evrensel CBM sınırı vermek doğru değildir. Taşıyıcı, rota, servis ve yük özelliklerine göre sınırlar değişebilir. Örneğin Maersk ve DHL'in güncel içeriklerinde farklı hacim eşikleri ve kriterler görülmektedir. Bu nedenle satışçı belirli bir rakama bağlı kalmak yerine güncel servis ve fiyat koşullarını kontrol etmelidir.
FCL için konteyner tamamen dolu olmak zorunda mı?
Hayır. FCL, konteynerin fiziksel olarak yüzde 100 doldurulmasından ziyade konteynerin tek gönderici tarafından kullanılması anlamına gelir.
LCL'nin transit süresi neden daha uzun olabilir?
LCL gönderilerinde farklı göndericilerin yüklerinin konsolidasyonu ve varış noktasında ayrıştırılması gibi ek operasyonlar bulunabilir. Bu nedenle transit süresi FCL'ye göre uzayabilir.
FCL-LCL karşılaştırmasında satışçı müşteriye ne sormalı?
En azından yük hacmi, ağırlığı, yükün özellikleri, çıkış-varış noktası, teslimat süresi, Incoterm ve sevkiyatın düzenli olup olmadığı öğrenilmelidir. Daha sonra FCL ve LCL seçeneklerinin toplam maliyetleri karşılaştırılmalıdır.